Je bent wat je eet; Augustus 2007


Je bent wat je eet:     Augustus 2007

Nou, ik hoop dat de meesten van u een prettige vakantie hebben gehad, met voldoende zon en vooral veel ontspanning. Heerlijk onthaasten in een rustige en inspiratievolle omgeving. Het weer in Nederland was helaas wat minder, maar in Italië had ik niets te klagen hoor. Af een toe een flinke plensbui, merendeels zon. Soms zelfs gewoon te warm naar mijn smaak maar iedereen is anders. Wel heb ik meer dan optimaal genoten van het overheerlijke eten.

tomatenEigenlijk merk je daar pas dat eten veel duurder is dan in Nederland, maar dat die dure groentes dan ook wel veel beter smaken. Vaak zijn ze nog hoger geprijsd dan de biowinkels in Nederland. Zijn wij dan gewoon niet bereid om meer voor ons eten te betalen? Het is een genot om in een Italiaanse tomaat te bijten, de volle smaak van paprika’s weer te herkennen en die zo krachtige rucola-salade te eten.  Wat een verschil met het hier gekweekte spulletje. Die krachtige smaak geeft maar al te goed weer dat er in ons lokale eten de nodige stoffen moeten ontbreken want die smaak komt immers ergens vandaan? Zo zullen er veel krachtige anti oxidanten ontbreken in ons kassensysteem. Uiteraard blijft het eten van groentes van belang hoor.

Eigenlijk wil ik het daar vandaag weer eens over hebben. De artikelen zijn genaamd: “Je bent wat je eet”. Maar eigenlijk zou er moeten staan: “je bent wat je absorbeert”! Immers, alles wat in je mond naar binnen gaat is nog niet in je lichaam. Pas als de darmen het opnemen komt het beschikbaar voor ons lijf als bouwstof, energie of vitamine. Hoe kunnen we nu die opneembaarheid verbeteren, zodat we meer rendement halen uit onze voeding? Al eerder gaf ik aan dat bepaalde voedingsstoffen, zoals vetoplosbare vitamines en anti oxidanten alleen worden opgenomen als er ook vet beschikbaar is voor die opname. Ik bedoel dan vet in de voeding die op het zelfde moment wordt genuttigd. De salade met olijfolie en avocado was een voorbeeld om de opneembaarheid met een factor 10 te verhogen. Overigens heb ik in Italië uitgebreid gesproken met een producent van olijfolie. Ook hij geeft aan dat pure olijfolie in principe niet geschikt is om heet mee te bakken, omdat het vanaf zo’n 138ºC verbrandt en daarmee alle positieve effecten omzet in negatieve. Als je de beste kwaliteit olie, dus extra vierge, koud geperst en ongefilterd, in een frituurpan zou gebruiken dan ligt die kritische grens hoger, namelijk rond de 175ºC. Het grote volume geeft dan meer bescherming tegen verbranden. Maar dat geldt alleen voor die kwaliteit en niet voor de andere soorten. Dus blijft m’n advies; koud gebruiken en bakken of frituren in een goede kwaliteit verzadigd vet zoals Rice Bran Olie, Kokosolie of Rode Palmolie. Allen kunnen temperaturen aan tot rond de 230ºC, dat is veel meer dan nodig. Hoe lager we de temperaturen houden, hoe beter voor het eten dat we bereiden.  Tijdens de voedingscursusblokken zal ik daar verder op ingaan.

Een andere reden om een rauwe salade te eten vooraf aan de maaltijd is de rijkdom aan enzymen die groentes en fruit bevatten. Deze gaan grotendeels verloren door koken, zeker door gebruik van de magnetron. Stomen is nog het beste alternatief. Wat zijn nu weer enzymen?
Enzymen zijn stofjes die als een soort katalysator werken om het verteren van ons eten te verbeteren. Dat begint al in onze mond. Kauwen heeft verschillende functies. Ons speeksel bevat stoffen die helpen om bijvoorbeeld koolhydraten te verteren, dus beschikbaar te maken voor opname in ons lichaam. Dat speelt zich grotendeels ook echt af in onze mond. De maag heeft weer een andere functie, maar door de zuurgraad van die maag gaan relatief veel van de speekselenzymen weer verloren. Langer kauwen is dus van groot belang. Naast de speekselfunctie moeten we ook alle wanden van de groentes kapotmaken. Een plant heeft een celwand van zogenaamd cellulose. Dit is een prima vezel voor onze darm, maar mensen kunnen geen cellulose opnemen, simpelweg omdat het enzym voor vertering ontbreekt. De functie is dus eerder als “vulstof” van onze darmen zodat de stoelgang optimaal is. De nuttige voedingsstoffen van groentes en fruit liggen verborgen of beschermd achter die cellulosewand.

Om nu de voedingsstoffen beschikbaar te krijgen voor absorptie in onze darm moeten we in onze mond voldoende lang kauwen om alle wandjes te breken. Daardoor halen we al het rendement uit ons eten. Maar dat is nog niet alles. Groentes en fruit zijn zelf rijk aan enzymen die na goed kauwen vrij komen. Deze stofjes helpen dan vervolgens met de afbraak van complexe eiwitten naar aminozuren. Aminozuren zijn de kleinste bouwsteentjes van ons lichaam. Daaruit bouwen we onze spieren, het collageen en nog veel meer. Ook bepaalde neurotransmitters worden hiervan gemaakt. Neurotransmitters geven allerlei boodschappen door binnen ons lichaam zodat alle functies goed verlopen. Om dus voldoende bouwstoffen beschikbaar te krijgen moeten we de aminozuren afbreken zodat ze geabsorbeerd kunnen worden. Rauwe ananas bevat bijvoorbeeld het enzym bromelaïne.   Dit is zeer nuttig voor spierherstel na sport en vooral na operaties. Maar ook voor collageenaanmaak van onze huid of onze bloedvaten. Want ook daar zijn allerlei eiwitten bij betrokken. Helaas bevat ingeblikte (dus bewerkte ananas) bijna niets meer van die stof. Verse, rauwe ananas gelukkig des te meer! Het zelfde geldt voor alle groentes en fruit; rauw is vele malen beter dan gekookt. U weet nu waarom…

Samengevat kunnen we dus stellen dat een goed gekauwde salade, voorzien van vele kleuren groentes en gezonde olijfolie een zeer goede start is voor een maaltijd. Dit hoeft niet beperkt te blijven tot alleen de warme maaltijd maar mag ook vaker per dag. Het levert naast essentiële nutriënten ook veel enzymen op die de totale spijsvertering fors verbeteren. Zo halen we veel meer rendement uit onze voeding. Noodzakelijk want we weten allang dat ons eten niet meer de stoffen bevat die er in zouden moeten zitten. Zorg wel dat de groentes zeer goed gewassen zijn voor gebruik om de nadelige effecten van pesticiden te beperken. Maar er zijn nog meer voordelen…

Door de extra aanvoer van cellulose zal onze stoelgang verbeteren. Een betere darmfunctie is voor velen een genot die niet regelmatig naar het toilet kunnen. We raken zo veel sneller onze afvalstoffen kwijt waardoor ons lichaam sneller schoon wordt gemaakt. Dit betekent minder afvalstoffen in de rest van ons lichaam, daardoor veel minder schade door vrije radicalen en een betere balans van onze darmbacteriën.  Als we nu ook nog de inname van de geraffineerde producten met hun suikers en transvetten beperken, dan maken we een enorme stap voorwaarts naar een betere gezondheid. Waarom zouden we op het randje willen leven als we een vitaal en krachtig leven kunnen leiden? Wist je trouwens dat al die groentes ook heel veel mineralen bevatten? Door meerdere maar kleinere porties over de dag te verdelen krijgen we veel meer calcium binnen, noodzakelijk voor ons gezonde skelet. Nemen we opeens heel veel calcium dan kan ons lichaam dat niet voldoende absorberen. Veel zal verloren gaan via onze urine, waardoor ook de nieren extra belast worden. Het kan zelfs opgeslagen worden in onze bloedvaten of als aanslag op onze tanden. En daar hoort het zeker niet thuis! Een half uurtje zon per dag is een goede bron van vitamine D3 waardoor de calcium goed wordt opgenomen. Een stevige wandeling is perfect! Goed voor ons hart, meer vitamine D3, en onze botten worden nog sterker ook. Alleen gebruik van ons skelet kan osteoporose (botontkalking) voorkomen. Daarnaast wordt de stofwisseling versneld waardoor we ook nog wat extra vet kunnen verbranden. Als dat geen goede voornemens zijn na de vakantie?

Van niets komt niets, gezond eten en voldoende beweging is de basis van alles. Zo heb je totaal geen dieet nodig, alleen maar een aangepaste levensstijl. Dieetboeken vormen een leuke commercie want er is een massa aan mensen die de nodige kilo’s kwijt wilt. Maar antwoorden staan er niet in. Als je gezond eet en voldoende beweegt volgt je lichaam vanzelf met een bijpassend gewicht. Dat is mooi en vooral gezond. Er zijn voldoende mensen met diabetes II dus laten we er maar niet aan meedoen. Sterker nog, als diabetespatiënten beter eten en vooral meer bewegen dan hoeven vele van hen geen patiënt meer te zijn. Dat is veelvuldig bewezen in heel wat klinische studies. Het is gewoon een keuze! Want het is schrikbarend om te zien hoeveel kinderen en jongeren onder de 30 inmiddels ook diabetes II hebben (ouderdomsdiabetes).

Velen van u zal ik de komende maanden ontmoeten op de cursusblokken; Voeding en Huid. De belangstelling is groot en dat is maar goed ook. Want daarmee kunt u aan al uw klanten laten zien dat een verschil wel degelijk mogelijk is. Goed voorbeeld doet goed volgen, de eerste stappen zijn nu gezet. Tot de volgende keer weer, geniet van het gezonde leven, niet te veel stress, op tijd bewegen en niet vergeten goed te kauwen :-)

Erik-Alexander Richter